10 april 2017

Mozaïeken doorheen het Romeinse Rijk

In de oudheid waren mozaïeken de meest luxueuze versiering in huizen en publieke gelegenheden doorheen het Romeinse Rijk. De meest ingewikkelde patronen werden te voorschijn getoverd door kleine stukjes steen of glas, tesserae genoemd, in de muren en vloeren aan te brengen.


Vanaf 30 maart 2017 wordt in de Getty Villa in Malibu een tentoonstelling geopend die een overzicht geeft van de verschillende stijlen en technieken die toegepast werden in de meest verspreidde regio’s, van Italië, Noord Afrika, Syrië en Turkije tot het zuiden van Frankrijk. Alle mozaïeken die in deze tentoonstelling gepresenteerd worden, zijn uit de periode van de 2de tot en met de 6de eeuw na Christus.


Klik op de link van de tentoonstelling Roman Mosaics across the Empire voor een volledig overzicht. De mozaïeken zijn nog tot het einde van 2017 te zien, dus is er volop tijd om er een kijkje te gaan nemen.

1 april 2017

Pompei en de Grieken

Pompei wordt uiteraard gezien als een Romeinse stad bij uitstek waar het leven in 79 n.C. plots tot stilstand kwam met de catastrofale uitbarsting van de Vesuvius. Over de Griekse invloed wordt bijna nooit gerept en de aangekondigde tentoonstelling Pompei e i Graeci is zeker bedoeld om dit recht te zetten.

Pompei is, zoals vele steden in de regio, nauw verbonden met de Grieken die zich sinds eeuwen langs de kust van de middellandse zee gevestigd hebben. Deze tentoonstelling is samengesteld uit 600 stukken afkomstig uit Pompei zelf, maar ook uit Sorrento, Cumae, Capua, Poseidonia (Paestum), Metapontum en Torre di Satriana. Inscripties getuigen van de verschillende talen die in deze steden gesproken werden, zoals Grieks, Etruskisch en Paleoitalisch. Voorwerpen, afkomstig uit verschillende Italiaanse musea zijn onderverdeeld in 13 thematische afdelingen die elk een beeld schetsen van het leven en de monumenten aan de voet van de Vesuvius.

De tentoonstelling Pompei e i Greci loopt van 13 april tot 27 november 2017 op het terrein van het antieke Pompei .

Jammer genoeg zijn we te laat om de pas gerestaureerde Venus in Bikini op haar oorspronkelijke pel terug te zien. Ter gelegenheid van de Dag van Vrouw stond deze marmeren godin voor één dag terug in haar eigen domus. Dat was dus alleen op 8 maart jl. en je moest dus wel toevallig in de buurt zijn om dit te mogen beleven. De schitterende Venus in Bikini is nu weer vertrokken naar het Archeologisch Museum van Napels (MANN).


Dit beeld werd gevonden in de kast van een van de antieke huizen van Pompei  waar het opgeborgen werd tijdens de werken die daar uitgevoerd werden n.a.v. de aardbeving van 62 n.C. Het diende heel waarschijnlijk als decoratie in het impluvium, het water bassin in het midden van het atrium. Dit soort beeldjes is van Griekse oorsprong waar ze in de 3de eeuw v.C. zeer populair waren.

[Beide foto's van Pompeii

24 februari 2017

Museum van Kozani heropend (Boven Macedonië)

De archeologische collectie van het Museum van Kozani is na twintig jaar weer voor het publiek toegankelijk.

Na de zware aardbeving die de regio in 1995 teisterde (een 6,6 op de schaal van Richter), kan het museum zijn rijke verzameling weer tentoonstellen. De schakering is groot, uiteenlopend van voorhistorische tijden tot de Griekse Klassieke, Hellenistische en de Romeinse periode.

De verzameling is ondergebracht in een neoklassiek gebouw uit het begin van de 20ste eeuw.


In de eerste zaal vinden we voorwerpen afkomstig van de necropolis van Kozani met o.a. bronzen juwelen, metalen potten en schalen, kylikes, typische wapens, gouden en zilveren juwelen van de IJzertijd tot de 3de eeuw v.C.

De tweede zaal bevat een rijke collectie aan beeldhouwwerken, beelden, inscripties, reliëfs, aarden potten en figuurtjes, en juwelen van goud, zilver en brons uit de wijde omtrek, zoals Palaiokastro, Kitrini Limni, Metamorfossi, Anarrahi, Apidea en Eratyra.

In de derde zaal staan marmeren beelden en steles, votieve offergaven uit heiligdommen van de goden daterend uit de Hellenistische en Romeinse tijd.

De vierde zaal toont marmeren graven en votieve steles, een marmeren stele met uitgebreide informatie over de streek van Eordaia in de 2de eeuw v.C., een marmeren beeldje van een kind en een marmeren hoofd van een vrouw beide uit de 4de eeuw v.C.

27 januari 2017

Belangstelling voor een lezing over Palmyra en Aleppo?

Op woensdag 8 februari 2017, om 15 uur organiseert het Getty Center een lezing “Palmyra and Aleppo: Syria’s Cultural Heritage in Conflict”.


De gevolgen van de oorlog in Syrië zijn intussen al oud nieuws geworden. Beelden van het menselijk verlies en de enorme migratiestroom die op gang gekomen is liegen er niet om. Vreselijk allemaal, maar het cultuur verlies in oeroude steden als Palmyra en Aleppo is met geen woorden te beschrijven. Het is ook niet meer goed te maken.

In dit kader heeft het Getty Research Institute een panel specialisten bij elkaar geroepen om de gevolgen van deze oorlog aan de kaak te stellen, een oorlog die gericht is op historische monumenten en erfstukken in de regio.

De sprekers zijn:

Scott Branting,
Assistant Professor of Anthropology at the University of Central Florida (UCF) and Principal Investigator for Geospatial Inventories and Arches Development, American Schools of Oriental Research (ASOR) Cultural Heritage Initiatives

Giorgio Buccellati,
Founding director of the Cotsen Institute of Archaeology, University of California, Los Angeles (UCLA); and Professor Emeritus in the Department of Near Eastern Languages and Cultures in the Department of History, UCLA

Ross Burns,
Adjunct Professor in ancient history at Macquarie University, Sydney; former Australia Ambassador to Syria and Lebanon

Marilyn Kelly-Buccellati,
Director of the Mozan/Urkesh Archaeological Project and Visiting Professor at the Cotsen Institute of Archaeology, UCLA



Bent U toevallig in Los Angeles, dan is dit een unieke gelegenheid om deze discussie bij te wonen. De toegang is gratis, maar U moet wel vooraf uw ticket bestellen (Get tickets »).

13 januari 2017

Uitgelicht: het haarnetje

Dat men in de oudheid linten en haarspelden kende is wel bekend, maar dat de dames ook haarnetjes gebruikten is niet zo vanzelfsprekend.

Toch is het zo, en er bestaan bijzonder fraaie voorbeelden van al waren die uiteraard voorbehouden aan vrouwen uit hogere klassen – tenminste als men afgaat op de prachtige gouden uitvoeringen die in verschillende musea te vinden zijn.

Ik heb dus een keuze gemaakt uit een paar opvallende voorbeelden:

Gouden haarnetje uit de 3de eeuw v.C. (Archeologisch Museum van Athene).

Haarnetje met Aphrodite en Eros, goud, granaat en email, 3de eeuw v.C., uit de Collectie van Stathatos. (Archeologisch Museum van Athene).

Haarnetje met Artemis en veer, goud en granaten, 3de eeuw v.C. (Archeologisch Museum van Athene)

Gouden haarnetje met Athena. De ogen zijn ingelegd met blauw email. Maakte deel uit van de Thessalisch schat, 2de eeuw v.C. (Benaki Museum in Athene).


Wie zou zoiets zelfs vandaag de dag niet willen dragen?

21 december 2016

Ontdek het Benaki Museum in Athene

Iedereen loopt storm naar het Archeologisch Museum en het Acropolis Museum in Athene, maar weinig mensen kennen het Benaki Museum dat nochtans vlakbij het Syntagma Plein ligt, dus heel centraal in de stad.

Antonis Benakis was de zoon van een rijke Griekse koopman die zijn fortuin in Egypte verwierf. Toen hij in 1926 naar Athene verhuisde, besloot hij om zijn kunstverzameling aan de Griekse Staat te schenken.

De collectie is ondergebracht in een schitterend herenhuis dat de vader van Antonis in 1910 gekocht had. Nou, daar staat wel voor zeven stuivers! Zonde dat er zo weinige reclame voor gemaakt wordt, maar wel een zegen om al deze pronkstukken te bewonderen zonder dat er hordes mensen voor je voeten lopen!

De collectie wordt keurig in chronologische volgorde gepresenteerd en toont kunst en ambachten van voorhistorische tijden tot en met de huidige geschiedenis. 

Zelf vergaap ik me natuurlijk vooral aan de pronkstukken uit de klassieke periode, de gouden eeuw van Athene, en die uit de Hellenistische en Romeinse periode, ttz ruwweg van 500 v.C. tot de 3de eeuw n.C. Er staat een ruime keuze aan schitterende vazen, gebruiksvoorwerpen, beelden en beeldjes, reliëfs, steles en juwelen.

Maar voor de liefhebbers is er ook genoeg te zien uit Griekenlands archaïsche periode, inclusief kostbare gouden en zilveren voorwerpen uit Mycene. Uiteraard is ook de Byzantijnse kunst goed vertegenwoordigd, die van de 4de eeuw tot in de 15de eeuw gangbaar was! Ook zijn er een aantal kamers gewijd aan de Griekse cultuur met traditionele klederdracht en een aantal heuse reconstructies van 18de-eeuwse kamers in typisch Macedonische stijl. De collectie eindigt op de bovenste verdieping met de onafhankelijkheid van Griekenland.

De uiteindelijke beloning is een dakterras met een verfijnd restaurant waar je bovendien nog kunt genieten van het uitzicht over Athene, inclusief de Acropolis.

[Klik hier om mijn fotoalbum te bekijken]

29 november 2016

Van Bamian tot Palmyra, ons universeel patrimonium

De verwoesting van de reuzenbeelden van Boeddha in Bamian in 2001 werd gevolgd door een golf van verwoesting doorheen het Midden-Oosten. Zo zijn verschillende culturele erfstukken ten offer gevallen aan het oorlogsgeweld in Irak en in Syrië, zoals bv. de bijzondere resten van het paleis van Koning Sargon in Khorsabad, de Moskee van de Omajjaden in Damascus, de Krak des Chevaliers en de schitterende stad Palmyra.


Dankzij een samenwerking van het Louvre Museum met het RMN-Grand Palais in Parijs is een tentoonstelling tot stand gekomen die aan de hand van 3D-beelden elk van deze sites weer tot leven tracht te brengen. Hiervoor werd gebruik gemaakt van oude opnames, schilderijen en foto’s afkomstig uit verschillende Franse musea waaronder het Louvre, maar ook van meer recentere drone opnames.


De resulterende beelden zijn in het Grand Palais in Parijs te zien van 14 december 2016 t/m 9 januari 2017. Het wordt een reis terug in de tijd maar ook een (virtuele) reis naar wat er spijtig genoeg niet meer is.

2 november 2016

Syria: A Living History

Dit is de titel van een tentoonstelling die momenteel in  het Aga Khan Museum in Toronto, Canada, loopt en nog tot 26 februari 2017 te zien is.


De bedoeling is om het rijke verleden van Syrië onder de aandacht van het grote publiek te brengen. De vele kunstwerken die hier zijn samengebracht tonen de grote culturele diversiteit van dit land, dat door de eeuwen heen een belangrijke historische rol speelde. Ondanks de vele tegenslagen en oorlogen heeft deze beschaving zich steeds kunnen handhaven.

Strategisch gelegen aan de oostkust van de Middellandse Zee hebben grote wereldbeschavingen hier in Syrië duizenden jarenlang een belangrijke rol gespeeld. De sporen hiervan komen duidelijk tot uiting in hun rijke cultuur, maar ook in alle vormen van kunst en  literatuur.

Dank zij deze tentoonstelling kan de bezoeker zich een ruimer beeld vormen van Syrië’s verleden en heden, en misschien zelfs een hoopvolle kijk op de toekomst.

13 oktober 2016

Theorie van Cicero (106 v JC - 43 v JC)

We zullen er maar om lachen want dat is blijkbaar de bedoeling van dit pps’je dat onlangs de ronde deed op het internet en misschien niet alleen bij mij is binnen gerold. Ik heb wel even de datum aangepast want op het oorspronkelijke bericht staat de lezen dat de brave man in 43 na Christus overleed, m.a.w. dat hij bijna 150 jaar oud geworden zou zijn!

1.         De arme                       Werkt
2.         De rijke                        Buit 1 uit
3.         De militair                    Verdedigt 1 en 2
4.         De belastingplichtige    Betaalt voor alle drie
5.         De vagebond                Rust voor de vier vorigen
6.         De dronkaard               Drinkt voor alle vijf
7.         De bankier                    Zet alle zes af
8.         De advocaat                 Bedriegt alle zeven
9.         De geneesheer             Brengt alle acht om
10.       De doodgraver             Begraaft alle negen
11.       De politicus                  Leeft op kosten van alle tien.

20 september 2016

Uitgelicht: Akroterion

Een akroterion is een versiersel dat de Grieken gebruikten om bij voorbeeld de top en de hoeken van een tempelfronton te verrijken. Juist omdat ze op zulke kwetsbare plekken stonden is het altijd weer opwindend om er eentje tegen te komen.

Akroteria bestaan in verschillende vormen voor maar stellen meestal gestileerde palmetten voor of ingewikkelde bladvormen waar een variatie van motieven aan toegevoegd kunnen worden.

Een heel kleurrijk voorbeeld zijn de akroteria die de Tombe van de Palmetten versieren die vlakbij Mieza in Noord-Griekenland is gevonden en waar nog heel duidelijk sporen van hun oorspronkelijk kleuren op te zien zijn.



En ander zeer verfijnd voorbeeld is dit enorme akroterion dat – weliswaar gerestaureerd – in the Acropolis Museum van Athene staat te pronken en ooit op het Parthenon stond.


Toch altijd wel de moeite om op de details te letten toch?